สแตนเลส 201 คืออะไร ต่างจาก 304 ยังไง เป็นสนิมไหม
ทีมงาน Thaisteelware · เผยแพร่
คำตอบสั้น
สแตนเลส 201 คือสแตนเลสกลุ่มเดียวกับ 304 (กลุ่มที่แม่เหล็กไม่ดูด) แต่ลดนิกเกิลลงเหลือประมาณ 3.5–5.5% แล้วเพิ่มแมงกานีสและไนโตรเจนแทน ราคาจึงถูกกว่า 304 ข้อเสียคือทนการกัดกร่อนน้อยกว่า ในที่ชื้นตลอดเวลาหรือโดนน้ำยาคลอรีนอาจเห็นจุดสนิมเร็วกว่า 304 และแม่เหล็กไม่ดูดเหมือน 304 จึงใช้แม่เหล็กแยกสองเกรดนี้ไม่ได้
สแตนเลส 201 คืออะไร
สแตนเลส 201 คือ สแตนเลสที่ลดนิกเกิลลง แล้วใช้แมงกานีสกับไนโตรเจนแทน เพื่อให้ราคาถูกลง นิกเกิลเป็นโลหะที่แพงและราคาขึ้นลงตามตลาดโลก ผู้ผลิตจึงพัฒนาเกรดตระกูล 200 ขึ้นมาเป็นทางเลือกที่ประหยัดกว่า 304
201 อยู่ในกลุ่มเดียวกับ 304 และ 316 คือ กลุ่มที่แม่เหล็กไม่ดูด (ช่างเรียกออสเทนนิติก) หน้าตา ความเงา และการไม่ดูดแม่เหล็กจึงแทบเหมือนกัน คนทั่วไปมองด้วยตาแยกไม่ออก
สินค้าที่พูดถึงในบทความนี้
สแตนเลส 201 คือเกรดไหนเมื่อเทียบกับ 304
| สแตนเลส 201 | สแตนเลส 304 | |
|---|---|---|
| โครเมียม | ประมาณ 16–18% | ประมาณ 17.5–19.5% |
| นิกเกิล | ประมาณ 3.5–5.5% | ประมาณ 8–10.5% |
| แมงกานีส | ประมาณ 5.5–7.5% | ไม่เกินประมาณ 2% |
| ไนโตรเจน | ไม่เกินประมาณ 0.25% | ไม่เกินประมาณ 0.10% |
| ทนสนิมในที่ชื้น | น้อยกว่า | ดี |
| ความแข็ง | แข็งกว่าเล็กน้อย | เหนียว ขึ้นรูปง่าย |
| แม่เหล็ก | ไม่ดูด (ดูดเบาตรงจุดที่ถูกดัด) | ไม่ดูด (ดูดเบาตรงจุดที่ถูกดัด) |
| ราคา | ถูกกว่า | ปานกลาง |
ช่วงส่วนผสมอ้างอิงมาตรฐาน ASTM A240
201 กับ 304 ต่างกันอย่างไรในการใช้งาน
ความต่างที่เห็นชัดที่สุดคือ ความทนการกัดกร่อน นิกเกิลและโครเมียมที่น้อยกว่าทำให้ฟิล์มป้องกันบนผิว 201 เสียง่ายกว่าเมื่อเจอคลอไรด์ (มีในเกลือ น้ำทะเล เหงื่อ และน้ำยาคลอรีน)
- ในห้องน้ำ ที่ชื้นทั้งวันและเช็ดด้วยน้ำยาล้างห้องน้ำ 201 มักเริ่มมีจุดสีน้ำตาลตามรอยเชื่อม ขอบ และรูสกรูเร็วกว่า 304 ที่ใช้ในที่เดียวกัน
- ในครัว ที่โดนน้ำ เกลือ น้ำปลา และน้ำส้มสายชูทุกวัน 201 จะหมองและมีคราบเร็วกว่า
- ในร่มที่แห้ง เช่น ขาโต๊ะ ราวบันไดในบ้าน ชั้นวางในห้องนอน 201 ใช้ได้ดีและคุ้มราคา
สแตนเลส 201 เป็นสนิมไหม
เป็นได้ง่ายกว่า 304 แต่ไม่ได้แปลว่าจะเป็นสนิมทันที สนิมบน 201 มักเริ่มเป็นจุดเล็ก ๆ หรือคราบสีน้ำตาลตรงที่น้ำขัง รอยเชื่อม และรอยขีดข่วน ปัจจัยที่เร่งให้เกิดเร็วขึ้นคือ
- ความชื้นตลอดเวลา น้ำค้างบนผิวไม่ได้แห้ง
- คลอรีน จากน้ำยาฟอกขาว น้ำยาล้างห้องน้ำ หรือน้ำประปาที่มีคลอรีนสูง
- เกลือ ทั้งจากอาหารและจากไอทะเล
- เศษเหล็ก จากฝอยเหล็กหรือของเหล็กที่วางทับ
ถ้ามีคราบแล้ว เช็ดออกได้ด้วยครีมขัดสแตนเลสชนิดไม่มีผงเหล็ก แล้วล้างน้ำและเช็ดให้แห้ง ดูวิธีละเอียดใน วิธีทำความสะอาดสแตนเลส
สแตนเลส 201 ใช้แทน 304 ได้ไหม
ได้ ถ้าใช้ในที่แห้งและในร่ม เช่น ไม้แขวนเสื้อในตู้ ขาโต๊ะ ชั้นวางในห้องนอน ที่นี่ 201 แทบไม่ต่างจาก 304 และประหยัดกว่า
ไม่ควรใช้แทน ในที่ที่เปียกทุกวัน โดนเกลือ หรือโดนน้ำยาล้างห้องน้ำ เช่น ราวแขวนผ้าเช็ดตัว ที่คว่ำจาน ซิงค์ ของที่ตากแดดฝน และบ้านริมทะเล ที่เหล่านี้ 201 จะมีจุดสนิมเร็วกว่าชัดเจน
ถามตัวเองก่อนซื้อ 3 ข้อ:
- ของชิ้นนี้เปียกทุกวันไหม
- โดนเกลือ น้ำปลา หรือน้ำยาคลอรีนไหม (บ้านริมทะเลเลือก 316)
- อยากใช้นานหลายปีโดยไม่ต้องคอยเช็ดไหม
ตอบ "ใช่" ข้อใดข้อหนึ่ง เลือก 304
อายุการใช้งาน 201 กับ 304 ต่างกันแค่ไหน
ไม่มีตัวเลขปีที่ตายตัว เพราะขึ้นกับที่ใช้มากกว่าเกรด
| ที่ใช้ | 201 | 304 |
|---|---|---|
| ในร่ม แห้ง | ใช้ได้นานพอ ๆ กัน | ใช้ได้นาน |
| ห้องน้ำ ครัว เปียกทุกวัน | เริ่มมีจุดสนิมตามรอยเชื่อมและขอบเร็วกว่า | ทนกว่า ถ้าล้างและเช็ดแห้งบ้าง |
| กลางแจ้ง ริมทะเล | หมองและเป็นสนิมเร็ว | ใช้ได้ แต่ควรล้างน้ำจืดเป็นระยะ (ริมทะเลเลือก 316) |
จุดสนิมบน 201 ส่วนใหญ่เป็นคราบที่ผิว ขัดออกได้ แต่จะกลับมาอีกถ้ายังใช้ในที่เดิม วิธีดูแลอยู่ในหัวข้อ "สแตนเลส 201 เป็นสนิมไหม" ด้านบน
วิธีแยก 201 กับ 304
แม่เหล็กใช้ไม่ได้ เพราะทั้งสองเกรดไม่ดูดแม่เหล็กเหมือนกัน ความเข้าใจว่า "แม่เหล็กไม่ดูด = 304 แท้" จึงผิด (อ่านเหตุผลที่ สแตนเลส แม่เหล็กดูดติดไหม) วิธีที่ได้ผลจริงคือ
- ถามและดูข้อมูลจากผู้ขาย ร้านที่ขาย 304 จริงมักระบุเกรดในชื่อหรือสเปก ถ้าเขียนแค่ "สแตนเลสแท้" ให้ถามเกรด
- น้ำยาทดสอบแมงกานีส ใช้คัดเบื้องต้นเท่านั้น และอาจทิ้งรอยบนผิว
- เครื่องวิเคราะห์ธาตุ (XRF) แม่นที่สุด
- ดูราคา ถ้าถูกกว่าสินค้าแบบเดียวกันที่ระบุ 304 อย่างชัดเจน มีโอกาสเป็น 201 หรือเกรดอื่น
สแตนเลสมีกี่เกรด เกรดที่เจอบ่อยในบ้าน
สแตนเลสแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ตามโครงสร้างเนื้อโลหะ แต่ละกลุ่มมีหลายเกรด ที่เจอบ่อยในเครื่องใช้ในบ้านมีดังนี้
| กลุ่ม | เกรดที่เจอบ่อย | แม่เหล็ก | จุดเด่น | ใช้ทำอะไร |
|---|---|---|---|---|
| แม่เหล็กไม่ดูด ตระกูล 300 | 304, 316 | ไม่ดูด | ทนสนิมดี | ราวแขวนผ้า ซิงค์ เครื่องครัว |
| แม่เหล็กไม่ดูด ตระกูล 200 | 201, 202 | ไม่ดูด | ราคาประหยัด | ของตกแต่ง เครื่องครัวราคาถูก |
| แม่เหล็กดูด ราคาประหยัด | 430 | ดูดติด | ประหยัด แข็งแรง | ที่โกยขยะ ถาด ชิ้นส่วนเครื่องใช้ไฟฟ้า |
| แม่เหล็กดูด แข็งพิเศษ | 410, 420 | ดูดติด | แข็ง ลับคมได้ | ใบมีด กรรไกร |
18/8 และ 18/10 บนเครื่องครัวคือสัดส่วนโครเมียม/นิกเกิลโดยประมาณ เป็นกลุ่ม 304 หรือ 316 ส่วน 18/0 แทบไม่มีนิกเกิล มักเป็น 430
ใช้สแตนเลส 201 ตรงไหนคุ้ม ตรงไหนไม่ควร
| ที่ใช้ | 201 เหมาะไหม | เลือกแทน |
|---|---|---|
| ของตกแต่งและเฟอร์นิเจอร์ในร่ม | เหมาะ | – |
| ไม้แขวนเสื้อในตู้ | ใช้ได้ | 304 ถ้าตากแดดฝนทุกวัน |
| ราวแขวนผ้าเช็ดตัวในห้องน้ำ | ไม่ค่อยเหมาะ | 304 |
| ที่คว่ำจาน ซิงค์ | ไม่ค่อยเหมาะ | 304 |
| บ้านริมทะเล สระว่ายน้ำ | ไม่เหมาะ | 316 (ชิ้นส่วนรับน้ำหนักในสระในร่ม ให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ) |
สินค้าของ Thaisteelware ใช้เกรดอะไร
ราวและชั้นวางในห้องน้ำของร้านเป็น สแตนเลส 304 ส่วนตะแกรงวางจานเป็น 201 ใช้กับจานแห้ง ถ้าพักจานเปียกใช้ที่คว่ำจาน 304 ดูรุ่น 304 ได้ที่ ราวแขวนผ้าเช็ดตัวติดผนัง ชั้นวางของในห้องน้ำ และ ที่หนีบผ้าสแตนเลส 304
ส่วนสินค้าที่เป็น สแตนเลส 201 เราเขียนเกรดไว้ตรง ๆ ในหน้าสินค้า ได้แก่ ไม้แขวนเสื้อสแตนเลส หนา 3 มม. ไม้แขวนกางเกง ชั้นวางไมโครเวฟ และ ตะแกรงวางจาน ใช้ในตู้ ในร่ม หรือบนเคาน์เตอร์ที่ไม่เปียกตลอดเวลาได้ดี เช็ดให้แห้งหลังโดนน้ำจะใช้ได้นาน ส่วน ราวจับสแตนเลส 201 แบบยึดผนัง อยู่ในห้องน้ำที่ชื้นกว่า ต้องเช็ดให้แห้งและตรวจจุดสนิมที่ฐานยึดเป็นประจำ
รุ่นที่ยังไม่ได้ระบุเกรด ถามได้ทาง LINE @thaisteelware ดูตารางวัสดุทุกรุ่นที่ สแตนเลส 304 คืออะไร · อยากรู้ว่าเกรดที่ทนกว่า 304 ต่างกันยังไง อ่าน สแตนเลส 304 กับ 316 ต่างกันอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
สแตนเลส 201 เป็นสนิมไหม
เป็นได้ง่ายกว่า 304 โดยเฉพาะในห้องน้ำที่ชื้นทั้งวัน ที่โดนน้ำยาคลอรีน หรือบ้านริมทะเล ถ้าใช้ในร่มที่แห้งและเช็ดให้แห้งหลังโดนน้ำ 201 ใช้ได้นาน
สแตนเลส 201 แม่เหล็กดูดไหม
ไม่ดูด หรือดูดเบามากตรงจุดที่ถูกดัด เหมือน 304 แม่เหล็กจึงแยก 201 กับ 304 ไม่ได้ ใช้ได้แค่คัดเกรด 430 ซึ่งแม่เหล็กดูดติดชัดเจนออก
สแตนเลส 201 ใช้กับอาหารได้ไหม
มีเครื่องครัวราคาประหยัดหลายชนิดใช้ 201 ใช้ตักหรือเสิร์ฟอาหารได้ แต่ไม่ควรเก็บอาหารเค็มจัดหรือเปรี้ยวจัดไว้นาน เพราะทนการกัดกร่อนน้อยกว่า ถ้าใช้ใส่อาหารทุกวัน 304 เหมาะกว่า
สแตนเลส 201 กับ 304 ราคาต่างกันเท่าไร
201 ถูกกว่าเพราะใช้นิกเกิลน้อยกว่า นิกเกิลเป็นโลหะราคาสูงและราคาขึ้นลงตามตลาดโลก ส่วนต่างราคาจึงเปลี่ยนไปตามช่วงเวลาและขนาดชิ้นงาน
สแตนเลส 430 กับ 201 อันไหนดีกว่า
ใช้ต่างกัน 430 แม่เหล็กดูดติดและแทบไม่มีนิกเกิล เหมาะกับของที่ไม่เปียกตลอด ส่วน 201 ขึ้นรูปง่ายกว่าและไม่ดูดแม่เหล็ก ทั้งสองเกรดทนสนิมน้อยกว่า 304 ควรเช็ดให้แห้งหลังโดนน้ำ
แหล่งอ้างอิง
- ASTM A240/A240M — มาตรฐานส่วนผสมแผ่นสแตนเลส (ช่วงส่วนผสมของ 201, 304, 410, 430)
- Valve Magazine, Less Expensive Stainless Steels (2008) — https://valvemagazine.com/articles/less-expensive-stainless-steels/
- Atlas Steels, Tech Note No. 11: Magnetic Response of Stainless Steel — https://atlassteels.com.au/wp-content/uploads/2021/07/Atlas-Tech-Note-No-11-Magnetic-Response-of-Stainless-Steel-17-06-21.pdf